امروز: چهارشنبه، 30 خرداد 1397

توریسم تراول

سایت گردشگری ایران و جهان

کاروانسرای خواجه نظر

موقعیت بنا: استان آذربایجان شرقی ، شهرستان جلفا ، کرانه جنوبی رودخانه ارس در نوار مرزی ایران و جمهوری خودمختار آذربایجان، در کنار پل ضیاء الملک - کاروانسرای خواجه نظر
تاریخچه بنا:
تاورنیه فرانسوی این کاروانسرا را دیده و می‌نویسد:
خواجه نظر از ارامنه معتبری بود که از جلفا خارج شدند، چون در تجارت ترقی کرد و نزد شاه عباس و جانشین او شاه صفی اعتبارات حصل نمود او را کلانتر ملت ارامنه کردند. به افتخار وطن اصلی خود جلفا، 2 کاروانسرای بزرگ در آن جا بنا کرد که هنوز در طرفین رودخانه باقی هستند و بیشتر از 100000 اکو در آنجا خرج کرد، اما این دو بنای عالی به واسطه فوت بانی ناتمام ماندند.
در 3 کیلومتری جلفا، کاروانسرای ویرانه ای وجود دارد که بنای آن در زمان شاه عباس کبیر به هزینه خواجه نظر ارمنی، از مقربان درگاه شاهی به عمل آمده است. این کاروانسرابه نام کاروانسرای جلفا نیز معروف است.

کاروانسرای قوشه

قوشه، یکی از روستاهای شهرستان دامغان در استان سمنان ایران است و کاروانسرای قوشه در این روستا واقع شده است.
این روستا در دهستان تویه دروار در بخش امیرآباد واقع است. قوشه در ۳۸ کیلومتری جنوب باختری دامغان و در مسیر جاده دامغان - سمنان جای دارد.
روستای قوشه با توجه به جمعیت نسبتا کم خود دارای آثار باستانی و مکانهای تاریخی جالبی میباشد.
کاروانسرای قوشه در روستای قوشه از توابع دهستان تویه دروار بخش امیرآباد در 38 کیلومتری جنوب غربی شهرستان دامغان در مسیر جاده دامغان - سمنان قرار دارد.
این کاروانسرا از بناهای مهم جاده قدیم ری به خراسان است که در دوره صفویه ساخته شده است.
سبک معماری آن چهار ایوانی است و از خارج به شکل مربع و از داخل به صورت هشت ضلعی می‌باشد.

کاروانسرای فرامرزخان

کاروانسرای فرامرز خان یکی از زیباترین کاروانسراهای شهرستان سبزوار در استان خراسان رضوی بجا مانده از دوره قاجاریه است .
رباط حاج فرامرز خان (کانون) در سبزوار،در جنوب میدان کارگر واقع شده است.
بنا از نوع کاروانسراهای چهار ایوانی است که طبق وقف نامه موجود در سال 1291 ه.ق توسط حاج فرامرزخان سبزواری برای استفاده زئران حضرت رضا (ع) در کنار شاهراه خراسان ساخته شده است
ورودی بنا از بخش جنوبی و از طریق یک هشتی به ایوان جنوبی منتهی می‌شود. صحن این کاروانسرا روباز بوده و چهار ایوان اصلی و غرفه هایی مشرف بر صحن نیز دارد. در انتهای غرفه‌ها حجره هایی قرار داده شده که در پشت اتاق‌های شمالی، شرقی و غربی سالن هایی طویل جهت بارانداز، مال بند یا اصطبل در نظر گرفته شده است .

کاروانسرای اصفاک

کاروانسرای اصفاک در روستای اسفاک در شهرستان بشرویه از توابع استان خراسان جنوبی قرار دارد ، این بنا که در ضلع جنوبی میدان ورودی روستا قرار دارد فاقد کتیبه است‌.
این بنا روزگاری محل استراحتگاه کاروانهای خسته از کویر بود که امروز محلی برای بازدید گردشگران قرار گرفته شده است .
با توجه به سبک معماری بنا و ویژگی‌های ظاهر آن این طور به نظر می‌رسد که بنا متلعق به قاجاریه باشد و چون این بنا در روستای اصفاک واقع شده آن را کاروانسرای اصفاک می‌گویند.
سردر ورودی بنا در وسط ضلع شمالی آن قرار دارد، در طرفین این ورودی که طاقی با قوس هلوچین دارد تختگاههایی قرار گرفته‌اند،پس از وارد شدن از این درب‌، با فضای هشتی مواجه می‌شوید که دارای سقف گنبدی رفیع و با شکوه و آجرچینی فوق‌العاده زیبا است.

کاروانسرای نیگنان

کاروانسرای نیگنان از آثار تاریخی روستای نیگنان در شهرستان بشرویه از توابع استان خراسان جنوبی میباشد ، قدمت آن طبق کتیبه سردر ورودی این کاروانسرا به دوره قاجاریه برمی­‌گردد.
این کاروانسرا که به صورت بنای مستطیل شکلی بنا شده دارای تختگاه‌های و ایوان هایی در طرفین درب ورودی در نمای بیرونی کاروانسرا است.
درب وردوی که در وسط ضلع شرقی قرار گرفته است، دربی بزرگ، چوبی و دولته است که با میخ‌های زیبای قدیمی تزیین شده است و کتیبه سنگی در بالای درب خودنمایی می‌کند که بر روی آن تاریخ ساخت بنا(‌1314 ه.ق‌) و نام معمار بنا ( استاد محمد معمار ولد مراد استاد باقر یزدی ) ذکر شده است.
پس از ورود به کاروانسرا در دو طرف آن تختگاه‌هایی مشاهده می‌­شود، همچنان که گذر می­‌کنی تختگاه­‌های بزرگ و بلندتری در طرفین به چشم می‌­خورد که محل نشیمن "کاروانسالار " بوده است.

کاروانسرای گویجه بل

کاروانسرای گویجه بل واقع در استان آذربایجان شرقی و در جاده تبریز به شهرستان اهر از نوع کاروانسراهای کوهستانی، بدون حیاط مرکزی است.پلان آن مستطیل شکل بوده و در گوشه‌های بنا با برجک هایی تقویت شده است.
هشتی ورودی از طرف غرب به داخل سالن با پنج گنبد عرقچین باز می‌شود و سالن‌های طرفین کالدور میانه از هر طرف پنج سالن (در مجموع ۱۰سالن) از کالدور مرکزی منشعب شده است.دیوارها در داخل و خارج با سنگ مالون بنا شده و سقف‌ها آجری است.
سقف راهرو مرکزی با گنبدهای عرقچین و سقف سالن‌های شمالی و جنوبی طاق آهنگ است.احداث بنا با توجه به شواهد و قرائن می‌تواند متعلق به دوره صفویه باشد.
از خصوصیات این بنا که بعنوان کاروانسرای کوهستانی استفاده می‌شده است، بسته بودن بنا برای زمستان‌های سخت و پربرف بوده است.گویجه بل تمام عناصر یک کاروانسرای شاخص ایرانی را دارد.

کاروانسرای وکیل

کاروانسرای وکیل واقع در استان کرمان به فرمان محمد اسماعیل خان وکیل الملک حاکم شهر کرمان آغاز شد و درنهایت در زمان وکیل الملک ثانی و در سال 1287 ساخته و مورد استفاده کاروانیان قرار گرفت.
این کاروانسرا در حاشیه خیابان شریعتی و سه راهی شمال جنوبی شهر کرمان واقع گردیده و جزو کاروانسراهای بزرگ جهان محسوب می‌شود.
از آنجا که کرمان در مسیر جاده ابریشم قرار داشت و در آن زمان مرکز مبادلات شرق کشور بود و در واقع شهر قابل توجهی در این منطقه از کشور قرار نداشت کرمان بسیار مورد توجه تجار قرار می‌گرفت و در نهایت کاروانهای بسیاری در این منطقه حضور می‌یافتند.
والی کرمان برای جذب بیشتر کاروانها و ایجاد رفاه برای آنها دستور به ساخت چندین کاروانسرا داد که کاروانسرای وکیل در واقع به یکی از منحصر به فرد‌ترین کاروانسراهای ایران تبدیل شد و در زمان خود شاهکار معماری محسوب می‌شد.

کاروانسرای پاسنگان

کاروانسرای پاسنگان در شهرستان قم از مجموعه نهصد و نود و نه کاروانسرای شاه عباسی است و متعلق به دوران صفویه می‌باشد که در مسیر جاده ابریشم و در بیست کیلومتری جاده قدیم استان قم به کاشان واقع شده است.
این کاروانسرا، روزگاری پذیرای مسافران و تاجران و کاروانیان بوده و امروزه به عنوان یادگار و میراثی از گذشتگان، مورد توجه مسافران نوروزی قرار دارد.
کاروانسرای تاریخی پاسنگان با دو هزار و پانصد متر مربع مساحت به شکل مربع وچهار ایوانی ساخته شده است که در چهار کنج آن، چهار برج نیم دایره با نمای تزیینی به چشم می‌خورد.
این کاروانسرا از آجر ساخته شده که روی پایه ای مرکب از سنگ‌های بزرگ قرار گرفته است و دارای شش اتاق، شانزده ایوانچه، حیاط، اتاق نگهبانان و محل نگهداری حیوانات است ، در خارج از کاروانسرا نیز دو آب انبار قدیمی قرار دارد.

کاروانسرای دیر گچین

کاروانسرای دیر گچین واقع در استان قم در 65 کیلومتری جنوب تهران و در جاده قدیم قم به ری واقع شده است و به عنوان مادر کاروانسراهای ایران میباشد.
این مسیری که کاروانسرا در آن واقع شده است یکی از راه‌های ارتباطی مهم کشور بوده است.
در کتاب‌های تاریخی مثل تاریخ قم، صوره الارض و کاروانسراهای ایران دیرگچین را با نام‌های مختلفی مثل اردشیر، دیرالجص، دیر گچین و دیر کاج آورده‌اند.
وجه تسمیه این بنا به اردشیر به دلیل آن است که گفته می‌شود این بنا توسط اردشیر ساسانی بنا شده و دیر الجص هم به این دلیل به این کاروانسرا گفته می‌شود که در زبان عربی جص به معنی گچ است و چون ملات اصلی این بنا از گچ بوده، آن را دیر گچین نامیده‌اند.
یکی از دلایل نام نهادن کاروانسرای دیرگچین به عنوان مادر کاروانسراهای ایران وجود تمام مایحتاج مسافران در داخل کاروانسرا شامل مسجد، آسیاب، حیات خلوت، حمام و سرویس‌های بهداشتی است.

کاروانسرای قلعه سنگی

کاروانسرای قلعه سنگی واقع در استان قم مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان قم ، روستای محمد آباد کاج واقع شده است
این کاروانسرا در کیلومتر 35جاده ری-قم ساخته شده و تا سال 1883م مورد استفاده بود و به همین دلیل سالم‌تر باقی مانده است.
کشف چند سکه مغولی از سده‌های 7 و 8 هـجری قمری نشان میدهد که احتمالا بانی این کاروانسرا غازان خان(694هـ. ق) باشد و حتی تاریخ ساخت کاروانسرا مقدم بر حکومت پادشاه مغول باشد، در این صورت باید قدمت آن را به اواخر دوران سلجوقی نسبت داد.
این بنای سنگی در زمان صلح به عنوان کاروانسرا و در زمان جنگ، دژی نظامی به شمار می‌رفته است.
قلعه در برابر گردنه کوچکی قرار دارد. در این محل پلی وجود دارد, بالای گردنه برج کوچک دیده بانی از دور پیداست.
بنا بسیار ساده است و شامل31 اتاق استاتاق‌هایی که مستقیما با هوای آزاد ارتباط دارند و برای قراردادن توشه و بار مسافران است.