امروز: دوشنبه، 29 مرداد 1397

توریسم تراول

سایت گردشگری ایران و جهان

دخمه سنگی فرهاد

در روستای سنگر و در7 کیلومتری شهر ماکو از توابع استان آذربایجان غربی و محلی معروف به ایوان فرهاد قرار دارد. دخمه سنگی فرهاد ، دو اتاق تو در تو است که در دل کوه و درون صخره ای بزرگ تراشیده شده است و با راه پله ای سنگی به کوه متصل می‌شود و به زبان محلی به آن خانه فرهاد (فرهاد دامو) می‌گویند.
در ورودی آن تقریبا یک و نیم متر در دو متر و اتاق‌ها یکی بزرگ (تقریبا 3*4) و دیگری کوچکتر (تقریبا2*2) است؛ که با دری 1*1.5متری به هم متصلند. بر روی دیواره‌ها طاقچه هایی تراشیده شده است و برای روشنایی گویا از مشعل استفاده می‌شده است.
اطلاعات زیادی از تاریخچه این اثر در دست نیست ولی مردم محلی آنرا به فرهاد اسطوره تاریخی دوره ساسانی نسبت می‌دهند که اثر معروف فرهاد تراش بیستون و بعضی آثار سنگ تراشیده در مناطق دیگر نیز به او منسوب است. در این زمینه گفته شد که فرهاد مدتی در منطقه ماکو و در این خانه! زندگی می‌کرده و سپس به منطقه بیستون کرمانشاه رفته است!

دژ بسطام

دژ (قلعه) بسطام
دژ بسطام در استان آذربایجان غربی و در شهرستان چایپاره در جوار روستای بسطام در قره ضیائدین خوی واقع شده است و توسط روسای دوم (645-685 پیش از میلاد) ساخته شده و یکی از مهم‌ترین شهرشهای اورارتویی زمانی خود بوده است.
این قلعه با سلطه قوم ماد بر این منطقه بصورت متروک مانده است و فقط در دوران قرون وسطی (همزمان با دوره مغول) توسط گروهی از مسیحیان مورد سکونت قرار گرفته که از آنها نقش صلیبهایی بر روی صخره‌های باقی مانده است. آثار دوره اورارتویی شامل ساختمان شرقی: محله مسکونی، قلعه، آثار پشت دژ و کانال آبرسانی است.
کاوشهای باستانی نشان می‌دهد که این قلعه طی 50 سال و در سه مرحله ساخته شده و دارای معبد، بازار ، و مقر حکومتی، برج، بارو، دروازه و راههای مخفی خروج مخصوص به خود بوده است.
قلعه دارای دیوارهای مستحکم سنگی است که بر روی صخره‌ای بلند مشرف به شدت و دره‌ای بزرگ قرار دارد سه اشکوب (طبق) با کارکردهای مختلف است:
اشکوب تحتانی مشتمل بر دروازه، مهمانسرا، اصطبل و قرارگاه سربازان

تخت سلیمان

یکی دیگر از آثار باستانی استان آذربایجان غربی ، تخت سلیمان است که در ۴۵ کیلومتری شمال شرقی شهر تکاب در نزدیکی تَکاب و روستای تخت سلیمان ( در گذشته نصرت‌آباد )، واقع شده است. تخت سلیمان محوطه ای باستانی است که مهم‌ترین آثار بجا مانده آن، آتشکده آذرگشنسب و تالارهای دوره ساسانی است. برخی آثار ساسانی دیگر نیز در کوه بلقیس و زندان سلیمان در نزدیکی تخت سلیمان ساخته شده‌است.
تخت سلیمان با وسعتی معادل 5/12 هکتار با دریاچه ای زیبا ( درواقع چشمه ای جوشان و نیلگون) در ارتفاع 2200 متری به عنوان بزرگترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان در قبل از اسلام به شمار می‌رفت اما در سال 624 میلادی و در حمله هراکلیوس، امپراطور رومیان به ایران تخریب شد. آبا قاخان برادر زاده هلاکو خان که به دین اسلام گرویده بود بر روی ویرانه‌های تخت سلیمان مسجدی بنا کرد که آن نیز بعدها ویران شد و تنها کاشی هایی با نقوش و خط برجسته از آن به جا مانده است. «کاشی زرین فام تخت سلیمان» که هم اکنون در موزه رضا عباسی نگهداری می‌شود از جمله آنهاست.
قدمت این منطقه از لحاظ سکونت‌گاه انسانی به 3 هزار سال پیش باز می‌گردد که در سال 1316 توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره 318 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و به عنوان چهارمین اثر ایران در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

بقعه شیخ اسحاق

شهرستان هریس در استان آذربایجان شرقی بیشینه ای تاریخی دارد و آثار باستانی زیادی را در خود جای داده است.
در ساحل جنوبی رودخانه کوچک روستای خانمرود شهر هریس بقعه ای قرار گرفته که به بقعه شیخ اسحاق هریس معروف است.
این بقعه در گورستان قدیمی روستای خانقاه قرار دارد و سنگ قبرهای باقیمانده آن ازپرکارترین آثار حجاری قرون 9 و 10 میباشد.
با توجه به گورستان مجاور و شیوه معماری تاریخ ساخت این بنا را میتوان به دوره صفویه نسبت داد.
بقعه شیخ اسحاق یک بقعه آجری مستطیل شکل است و ابعاد آن 6× 5/13 متراست که با ازاره‌های سنگی و دیوار‌های آجری قرار دارد.
این بقعه از سه قسمت ایوان,نمازخانه و مقبره ,تشکیل شده است.

رصدخانه مراغه

رصدخانه مراغه در شهرستان مراغه از توابع استان آذربایجان شرقی بزرگترین رصدخانه جهان در دوره قبل از اختراع تلسکوپ بوده است .
این رصدخانه در سال 657 به دستور هلاکوخان نوه چنگیز خان مغول زیرنظر خواجه نصیرطوسی روی تپه ای در غرب مراغه بنا شد. ساخت این بنا 15 سال به طول انجامید.
درتشکیل این بنا شخصیت هایی چون علامه قطب الدین فخرالدین مراغی،محی الدین مغربی ، علی بن محمود نجم الدین الاسـطرلابی و... شرکت داشته اند .
به امر هلاکو کتب واسباب وآلات علمی ونجومی بسیارکه از فتح بغداد بدست آورده بود درآنجا جمع آوری گردید .
رصدخانه مراغه یکی از معتبرترین رصدخانه‌های جهان بوده است و 167 سال بعد رصدخانه سمرقند احداث شد.
همچنین بفرمان قوبیلای قآن امپراطور چین و برادر هلاکو خان کارشناسانی برای آموزش و الگو برداری از رصدخانه مراغه به این شهر آمده، پس از مراجعت به چین رصدخانه ای به تقلید از رصدخانه مراغه ساختند.

آرامگاه شیخ محمود شبستری

سعدالدّین محمودبن امین‌الدّین عبدالکریم‌بن یحیی شبستری,معروف به (شیخ محمود شبستری) از عارفان و شاعران سده هشتم هجری‌,و از مشاهیر آذربایجان و صاحب مثنوی معروف «گلشن راز» است.
شیخ محمود شبستری از مردان عارف و نامی شبستر بوده که در زمان سلطنت شیخ محمد خدابنده و ابو سعید ایلخانی به عنوان عارف بزرگ محسوب می‌شده است.
وی طی مسافرتها متعددش در اواخر عمر به شبستر بازگشته و فوت نموده است
پیکر او باغی موسوم به گلشن راز در شبستر و در جوار مقبره شیخ محمود شبستری آرامگاه استاد او «بهاء الدین یعقوب تبریزی » قرار دارد
آرامگاه شیخ محمود شبستری واقع در شهرستان شبستر از توابع استان آذربایجان شرقی در اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم هجری قمری ساخته شد ولی در زمان قاجاریه توسط حاج میرزا آغاسی وزیر محمدشاه تجدید ساخت شده است
در سال 1267 هجری قمری دو قطعه سنگ نبشته مرمر با خط نستعلیق جلی برجسته روی قبر‌ها نصب گردید .
سنگ مزار شیخ محمود شبستری سال وفات او را 720 ه.ق در 33 سالگی ذکر کرده است .

کاروانسرا و ساباط المعین التجار اهواز

کاروانسرا و ساباط المعین التجار اهواز ، مربوط به دوره قاجار می‌باشد و در شهر اهواز ، مرکز استان خوزستان ، کنار پل سفید واقع شده. در دوره قاجار که کار کشتیرانی تجاری در رود کارون از خرمشهر به اهواز و بالعکس رونق یافت، شخصی به نام معین التجار که یک بازرگان سرشناس بوشهری بود این خانه را با همکاری شخصی به نام محمد حسن خان سعدوالدوله بنا نمود.
ناصرالدین شاه قاجار در سال 1306 هجری قمری به منظور پیشرفت کار بازرگانی، کارون جنوبی را که از اهواز تا به دریا راه داشت، برای کشتی رانی بیگانگان آزاد ساخت. برادران لینچ که بازرگانانی انگلیسی بودند جزو نخستین کسانی بودند که کشتی‌های تجاری خویش را در قسمت جنوبی کارون به آب انداختند و در این منطقه که دهکده ای بیش نبود و قومی از اعراب به نام کعبیان در آن می‌زیستند، مکان هایی برای اسکان کارکنان و غلامان خود ساختند. غلامان هندی با دستارهایی بر سر و لکاته هایی پیچیده به دور کمر، با جثه ای نحیف و پاهای برهنه، صندوق‌ها و بسته‌های کشتی اربابان خود را بر کمرگاه سنگی ساحل بندر ناصری می‌نشاندند تا بازرگانان شوشتری، دزفولی، اصفهانی و تجار دیگر شهرها که هر کدام خانه یا کوشکی در آن منطقه پر رونق تجاری برای خود فراهم کرده بودند، آن کالا را بخرند و متاع خود را اگر انگلیسی‌ها خریدار باشند بفروش برسانند.

آینه خانه مفخم بجنورد

یکی از مکان‌های تاریخی شهر بجنورد آئینه خانه مفخم است. در دوره قاجاریه، شمال و غرب شهر بجنورد در استان خراسان شمالی را باغهای بزرگ با عماراتی با شکوه فرا گرفته بود، اینک از آن همه، بیش از دو بنا باقی نمانده است. آیینه خانه یکی از این بناها است. آیینه خانه مقر سردار مفخم حکمران بجنورد، اسفراین، جاجرم، استرآباد بود و به همراه عمارت مفخم، بنای کلاه فرنگی، حوضخانه و باغ فواره دارالحکومه بجنورد را تشکیل می‌داده است. هم اکنون بنای آیینه خانه، موزه مردم شناسی استان است.
بنای آیینه خانه مفخم در شمال شهر بجنورد و در انتهای خیابان شریعتی شمالی واقع شده است . این بنا همزمان با عصر ناصری در داخل باغ بزرگی ساخته شده است. آینه خانه مفخم مقر سردار مفخم ، حکمران بجنورد ، اسفراین ، جاجرم ، استراباد بوده و دیدار‌های رسمی با مقامات قاجاری و رجال سیاسی در این مکان صورت میگرفته است . پلان این بنا مستطیل شکل بوده و در دو طبقه با تزئینات داخلی و خارجی ساخته شده است . تزئینات خارجی بنا شامل کاشی کاری هفت رنگ ، معلقی و اشکال گل و بوته و نقوش انسانی و حیوانی است. این بنا 4 مناره در طرفین ورودی اصلی دارد که روی 2 مناره کلمه محمد 12 بار به شیوه کاشیکاری معقلی تکرار شده است . در طبقه دوم ، اتاق آیینه کاری شده ای وجود دارد که نام خود را به کل بنا بخشیده است . تمام دیار‌های داخلی این اتاق با روش مقرنس و قرینه سازی آینه کاری شده و در قسمت گیلویی سقف ردیفی از عکس رجال سیاسی آن دوران زیر شیشه به نمایش گذاشته شده است . دربهای این اتاق با چوب صندل ساخته شده و با عاج و استخوان ترصیع شده اند . امروز بنای آیینه خانه به عنوان موزه تاریخی فرهنگی بجنورد مورد استفاده قرار میگیرد .

ارگ تابران توس

در فرهنگ‌های مختلف تعابیر گوناگونی از  ارگ تابران توس شده است از جمله قلعه مستحکم، عمارت حکومتی، قصر یا کاخ و یا قلعه‌ای کوچکی که در میان قلعه‌ای بزرگ‌تر ساخته شده است. نکته دیگر اینکه استقرار حاکم در ارگ و بناهای دیوانی در آن گویای اهمیت سیاسی و اجتماعی آن پدیده‌است.
طرح اغلب ارگ‌ها در دوره اسلامی خراسان قدیم به شکل مربع یا مستطیل است. تقریبا در بیشتر شهرهای تاریخی خراسان از جمله مرو، نیشابور، هرات، سمرقند، غزنین، طبس، بیرجند، نوغان و تابران توس ارگ وجود داشته‌است.
ارگ تابران توس در استان خراسان رضوی و در شهر مشهد با ساخت مایه‌ای از چینه و آجر در دوره سامانی بوده و طرح کلی آن شامل بنایی مستطیل شکل منتظم و ابعاد مشخص می‌شود که در هر گوشه آن یک برج استوانه‌ای ساخته و در میان دیوارهای داخلی آن دو برج استوانه‌ای تعبیه شده‌اند و از میانه برج نیم استوانه شمالی ورودی به ارگ منتهی به درون می‌شوند. برج‌ها در بلند‌ترین نقطه ۲۰ متر هستند.

میل اخنگان

میل اخنگان واقع در استان خراسان رضوی و در ۲۲ کیلومتری شمال شهر مشهد ، مجاور روستایی به همین نام در کناره جاده توس به پاژ قرار دارد.
این برج بنایی آجری است و در مورد تاریخ ساخت بنا با توجه به عدم وجود کتیبه ای که مؤید تاریخ دقیق ساخت بنا باشد و بر اساس شواهد تاریخی و معماری محققین نظرات بسیاری ارائه داده اند .
بنا بر روایات متون کهن در نزدیکی میل واقع در مدخل دره کارده در سده چهارم هجری نبردی بسیار خونین بین والیان و حکام قبلی خراسان و سلطان محمود غزنوی روی داده است. علی رغم اینکه هویت مدفون در این بنا مشخص نیست برخی از منابع آن را ساخته‌ای بر فراز مدفن دختر هندی می‌دانند که در راه زیارت دار فانی را وداع گفته است که قرائت آن ممکن نگردیده است و عده‌ای را بر این اعتقاد استوار نمود که این محل قبر گوهر تاج خواهر گوهرشاد آغاز تیموری است ، برخی از محققین به استناد نقوش زنانه گلهای مینایی سطح بنا بر این باورند که این میل برای آهنگان خاتون نامی بنیان شده است، اما بطور کلی معماری این اثر میلهای دوران تیموری را القاء می‌نماید.