امروز: چهارشنبه، 27 تیر 1397

توریسم تراول

سایت گردشگری ایران و جهان

گنبدهای آجری مهرآباد

دو بنای آجری تاریخی به نام گنبدهای آجری مهرآباد به فاصله‌ی ۱۵ متری از هم در استان خراسان رضوی و در حاشیه‌ی شرقی جاده نیشابور - کاشمر به فاصله‌ی ۳ کیلومتری از جنوب شهر قرا گرفته اند که به نام‌های مهروا، مهرآباد و شهمیر- شه مهر نیز معروف می‌باشند.
کلمه‌ی مهر که در همه اسامی مشترک است نشانگر پیوند این مکان به آیین مهرپرستی ایران باستان می‌باشد. برخی ساخت این بنا را به زمان سلجوقیان نسبت می‌دهند و برخی از رصدخانه بودن این مکان سخن به میان می‌آورند.
نحوه‌ی اجرای پلان و فرم ترمبه‌ها از نوع ترمبه‌های عمیق و ساده قابل مقایسه با کارهای دوره‌ی سلجوقی و از همه مهم‌تر تناسبات معماری موجود در این بنا و نسبت ارتفاع دهانه‌ها به عرض آن و فرم آجرچینی و ابعاد آجرها و تزئین زیر دایره‌ی گنبد و عدم استفاده از ملاط، جهت بندکشی، که با کارهای دوره‌ی ایلخانی موجود در منطقه اختلاف فاحشی دارد

حمام چکنه

حمام چکنه در استان خراسان رضوی و در بخش سرولایت شهرستان نیشابور در روستای چکنه واقع است و قدمت آن به دوره‌ی قاجاریه می‌رسد . بنا از مصالح آجر، سنگ و ساروج و به شیوه‌ی حمام‌های سنتی ساخته شده است.
بنای اولیه‌ی این حمام به دوره‌ی قاجار می‌رسد که در دوره‌ی پهلوی، با اعمال تغییراتی کلی، متناسب با نیازهای مردم منطقه گسترش یافته و تا حدود سه دهه پیش، کاربری خود را حفظ نموده است.
بنای حمام قدیمی چکنه، به شیوه‌ی کلی حمام‌های قدیمی، دارای سردرب ورودی، رختکن، پاشور، سربینه، خزینه، نمازخانه، نظافتخانه و گلخن است. به نظر به موقعیت کوهستانی منطقه که دارای آب و هوای سرد و خنک است، برای استفاده‌ی بیش‌تر از گرمای زمین، بنا پایین‌تر از سطح زمین و به صورت زیرزمینی ساخته شده است که با هفت‌پله به سمت پایین، از ورودی اصلی به رختکن دسترسی می‌یابد.
این بنا در تاریخ 19/12/1380 به شماره‌ی 4810 در فهرست آثار ملی ایران، ثبت گردیده است.

کاروانسرای شاه عباسی نیشابور

کاروانسرای شاه عباسی نیشابور ، در استان خراسان رضوی و در خیابان امام خمینی (ره) شهرستان نیشابور ، نرسیده به میدان خیام قرار گرفته است. همانند بازار تاریخی نیشابور، گمان بر این است که ساخت این کاروانسرا از جمله اصلاحات دوره شاه عباس صفوی در نیشابور بوده است.رباط شاه عباسی، کاروان سرای عباسی، رباط نیشابور از جمله نام‌های این بنا است.
این کاروانسرای در دوره‌های مختلف تاریخ کاربری متفاوتی داشته است ، در دوره قاجار به عنوان یتیم خانه، در دروه پهلوی، شهربانی و ژاندارمری و پس از انقلاب اسلامی ایران تا سال ۱۳۶۷ انبار و از سال ۱۳۷۴ به بعد به عنوان اثر تاریخی و موزه مورد استفاده قرار گرفته و می‌گیرد.
در جلوی کاروانسرا، آب انباری وجود دارد که دو بادگیر دارد، البته امروزه این آب انبار وجود ندارد.
حیاطی مربع شکل، با گوشه‌های پخ، در میانه بنا قرار دارد و با چهار ایوان و بیست و چهار ایوانچه، که هر یک حجره ای در پشت خود دارد ، احاطه شده است. اسطبلها در ردیف دوم در پیرامون حیاط حلقه زده اند. اسطبلها شامل فضاهایی ستون دار در گوشه‌های حیاط و فضاهای طویلی اند که آنها را به یکدیگر مرتبط می‌کنند

آرامگاه عطار نیشابوری

آرامگاه عطار نیشابوری در استان خراسان رضوی و در خیابان عرفان که در شهر نیشابور کنونی واقع است قرار دارد و هر ساله پذیرای بسیاری از علاقمندان به ادب و فرهنگ ایرانی می‌باشد.
فریدالدین عطار نیشابوری شاعر و عارف نامی ایران در سال پانصد و چهل هجری دیده به جهان گشود و در سال ششصد و هجده دار فانی را وداع گفت.
آرامگاه عطار از بناهای دوره امیر علیشیر نوایی است و در سده نهم هجری بنا شده است. بنای کنونی آرامگاه دارای هشت ضلع ، گنبدی کاشی کاری شده و همچنین دارای چهار در ورودی می‌باشد.
در نمای بیرونی این بنا چهار غرفه کاشی کاری شده تعبیه شده است و در وسط بقعه، قبر عطار و یک ستون هشت ترکی با ارتفاعی سه متری ، جود دارد.
عطار همانطور که از نامش می‌توان حدس زد، در نیشابور دکان عطاری داشت و در حمله مغول به نیشابور کشته شد. وی یکی از پرکارترین شاعران ایرانی محسوب می‌شود و با توجه به نظر عارفان در زمینه عرفانی از مرتبه‌ای بالایی برخوردار بوده است.

آرامگاه خیام

آرامگاه خیام نیشابوری بنایی است که برای یادبود و گرامیداشت خیام، بر روی مدفن ساخته شده است.این آرامگاه از نقاط دیدنی و گردشگری شهر نیشابور و استان خراسان رضوی است که همه ساله مورد بازدید شمار زیادی از گردشگران داخلی و خارجی و دوست داران این شاعر، ریاضی‌دان و ستاره‌شناس بزرگ قرار می‌گیرد.
عُمَر خَیّام نیشابوری (نام کامل: غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیّام نیشابوری) (زادهٔ ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷ خورشیدی در نیشابور - درگذشتهٔ ۱۲ آذر ۵۱۰ خورشیدی در نیشابور)که خیامی و خیام نیشابوری و خیامی النّیسابوری هم نامیده شده‌است، فیلسوف، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و رباعی‌سرای ایرانی در دورهٔ سلجوقی است. گرچه پایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی اوست و لقبش «حجّةالحق» بوده‌است؛ ولی آوازهٔ وی بیشتر به‌واسطهٔ نگارش رباعیاتش است که شهرت جهانی دارد. افزون بر آن‌که رباعیات خیام را به اغلب زبان‌های زنده ترجمه نموده‌اند، ادوارد فیتزجرالد رباعیات او را به زبان انگلیسی ترجمه کرده‌است که مایهٔ شهرت بیشتر وی در مغرب‌زمین گردیده‌است.

کاروانسرای شوریاب

کاروانسرای شوریاب در استان خراسان رضوی و در 27 کیلومتری جنوب غرب شهرستان نیشابور در حاشیه جاده جدید «نیشابور سبزوار» قرار گرفته است.
کاروانسرای شوریاب طبق دستور حاج میرزا رضای موتمن‌السلطنه (مستشارالملک) احداث شد که ایوان‌های پیرامون حیاط در 2 طبقه ساخته شده و حجره‌های مختلف دارد.
ابعاد و اندازه‌ی آجرها و ملات به کار رفته در بنا، پلان، تزئینات آجری و شیوه‌ی آجرکاری، و همچنین دست‌نوشته‌های درون شاه‌نشین‌ها که به دست وزیران و بزرگان نوشته شده،نشان می‌دهند که تاریخ بنای کاروانسرا به دروه‌ی قاجاریه می‌رسد. این کاروانسرای بزرگ و زیبا در دوره قاجار احداث شده و جزو زیباترین کاروانسراهای دوره قاجاریه محسوب می‌شود.
از این کاروانسرا برای اسکان و اتراق موقت کاروانیان استفاده می‌شده که پس از مدتی متروک گردیده و سپس به انبار علوفه و آغل گوسفندان، مغازه، آسیاب و ... تغییر کاربری یافته است.

آرامگاه کمال الملک

آرامگاه کمال‌الملک محل مدفن کمال‌الملک است که در شهر نیشابور از توابع استان خراسان رضوی واقع شده است.
این آرامگاه در نزدیکی آرامگاه عطار نیشابوری در محله شادیاخ در نیشابور (شهر کهن) و موقعیت کنونی در خیابان عرفان (نیشابور) است.
محمد غفاری معروف به کمال‌المُلک نقاش ایرانی (حدود ۱۲۲۷ تا ۱۳۱۹ ش) یکی از مشهورترین و پرنفوذترین شخصیت‌های تاریخ هنر معاصر ایران به شمار می‌‌آید.
بنای آرامگاه دارای مساحت زیربنای ۲۸ متر مربع و شش ایوانچه‌ی مقعر است که داخل فرورفتگی ایوانچه‌ها، با کاشی معرق نفیس، به رنگ‌های لاجوردی و سفید، زینت یافته است.
این بنا، تلفیقی است موزون از معماری سنتی و مدرن که به گونه‌ای نمادین، طاق تویزه و ایوان را در ذهن تداعی می‌نماید. مصالح به کار رفته در بنای آرامگاه، بتون، سنگ، کاشی می‌باشد.

آتشکده آذربرزین مهر

آتشکده آذربرزین‌ مهر در استان خراسان رضوی چهارطاقی دیو یا خانه دیو یکی از سه آتشکده بزرگ دوره ساسانیان و آتشکده دهقانان است این آتشکده در شهر نیشابور در ارتفاع ۲۰۶۱ متری از سطح دریا و در کوهستان ریوند بین شاهرود، سبزوار و در حوالی روستای فشتنق قرار دارد.
آذَر بُرزین مِهر (āzar borzin- mehr) در کنار آذر گشنسپ (آتش شاهان و رزمیان) و آذر فرنبغ (آتش روحانیان)، در مقام آتش «کشت‌ورزان» جایگاه ویژه‌ای برخوردار دارد. این بنا یکی از آتشکده‌های دوره ساسانی است.
نام این آتشکده از قدمت آن حکایت می‌کند و احتمالا چنین عنوانی پیش از زردشت، یعنی در عصر مهرپرستی (میتراییسم) نیز وجود داشته‌است: آتور بورزین میترو (بِرزَنت میثره) یعنی آتش میترای بلندبالا.
این بنا از سال 1386 توسط یک گروه باستان شناس لهستانی مورد کاوش و بررسی قرار گرفت. پس از آن یک گروه باستان شناس فرانسوی و گروه‌های باستان‌شناسی ایرانی عملیات کاوش زیادی بر این بنا که در ارتفاعات ریوند قرار دارد انجام دادند.

یخدان کوثر

یخدان کوثر در حدود 4 کیلومتری شمال شرقی بیدخت شهرستان گناباد در استان خراسان رضوی و در مجاورت روستای متروکه کوثر در میان اراضی کشاورزی واقع است.
این اثر معماری مجموعه ای از یک فضای مدوّر با پوشش مخروطی و دیواری طویل و بلند عمود بر یخدان که به دیوار سایه اندازه معروف است می‌باشد و اتاقک هایی در مجاورت آن وجود دارد.
به طور کلی یخدان کوثر از سه بخش دیوار شرقی و غربی جوی مخصوص و محل جمع آوری یخ‌ها ابتیاع شده شکل گرفته است. دیوار این یخدان از خشت و چینه ایجاد شده و در پشت آن نیز جوی قرار داشته است که آب در داخل جوی انباشته شده و در شب‌های سرد زمستان به یخ تبدیل می‌شد، پس از آن یخ‌ها که بیشتر لایه لایه بوده است به چال یا محفظه نگهداری یخ منتقل می‌شد.
پوشش محفظه یخ در یخدان کوثر به گونه ای است که ابتدا قاعده مخروطی آن با قطر بیشتر بوده و هر چه به انتهای مخروط نزدیک می‌شود از قطر دایره کاسته شده تا به راس آن منتهی می‌سود. در حاشیه بخشی از دیوار یخدان نیز اتاقکی است که مخصوص یخبان بوده است.

مزار سلطانی بیدخت

مزار سلطانی بیدخت آرامگاه سلطان‌على‌شاه، عارف و موسس سلسله گنابادى و از فضلاى نیمه دوم قرن سیزدهم و ربع اول قرن چهاردهم هجرى است و در شهر گناباد از توابع استان خراسان رضوی واقع شده است.
مجموعهٔ بناى کنونى که به نام بقعهٔ سلطانى نامیده مى‌شود، عبارت است از : چهار صحن سنگ‌فرش شده به نام‌هاى پایین، بالا، کوثر و فردوس؛ دو حوض آب با لبه‌‌هاى سنگی؛ گنبد پوشیده‌شده از کاشى‌هاى نفیس با نقوش شاخ و برگ اسلیمى و ترکیبى موزون در خطوط منظم هندسى، همراه با کتیبهٔ دور گنبد شامل سورهٔ فتح و جملهٔ طیبهٔ «لا اله الاّ اللّه» و اسامى پیغمبران مرسل و ائمهٔ اثنى عشر و تکرار جملهٔ «محمد رسول‌اللّه».
ورودى‌هاى متعدد و چهار مناره مزین به کاشى‌هاى فیروزه‌ فام در چهار زاویهٔ بنا؛ چهار کفش‌کن و یک برج ساعت با زیرسازى زیبا؛ ایوانى رفیع به سمت شمال و اتاق مقبره و چهار درِ منبت‌کارى شده و حجراتى بر گرد صحن‌ها در بنا وجود دارد.