امروز: شنبه، 2 تیر 1397

توریسم تراول

سایت گردشگری ایران و جهان

گنبدهای آجری مهرآباد

دو بنای آجری تاریخی به نام گنبدهای آجری مهرآباد به فاصله‌ی ۱۵ متری از هم در استان خراسان رضوی و در حاشیه‌ی شرقی جاده نیشابور - کاشمر به فاصله‌ی ۳ کیلومتری از جنوب شهر قرا گرفته اند که به نام‌های مهروا، مهرآباد و شهمیر- شه مهر نیز معروف می‌باشند.
کلمه‌ی مهر که در همه اسامی مشترک است نشانگر پیوند این مکان به آیین مهرپرستی ایران باستان می‌باشد. برخی ساخت این بنا را به زمان سلجوقیان نسبت می‌دهند و برخی از رصدخانه بودن این مکان سخن به میان می‌آورند.
نحوه‌ی اجرای پلان و فرم ترمبه‌ها از نوع ترمبه‌های عمیق و ساده قابل مقایسه با کارهای دوره‌ی سلجوقی و از همه مهم‌تر تناسبات معماری موجود در این بنا و نسبت ارتفاع دهانه‌ها به عرض آن و فرم آجرچینی و ابعاد آجرها و تزئین زیر دایره‌ی گنبد و عدم استفاده از ملاط، جهت بندکشی، که با کارهای دوره‌ی ایلخانی موجود در منطقه اختلاف فاحشی دارد

حمام چکنه

حمام چکنه در استان خراسان رضوی و در بخش سرولایت شهرستان نیشابور در روستای چکنه واقع است و قدمت آن به دوره‌ی قاجاریه می‌رسد . بنا از مصالح آجر، سنگ و ساروج و به شیوه‌ی حمام‌های سنتی ساخته شده است.
بنای اولیه‌ی این حمام به دوره‌ی قاجار می‌رسد که در دوره‌ی پهلوی، با اعمال تغییراتی کلی، متناسب با نیازهای مردم منطقه گسترش یافته و تا حدود سه دهه پیش، کاربری خود را حفظ نموده است.
بنای حمام قدیمی چکنه، به شیوه‌ی کلی حمام‌های قدیمی، دارای سردرب ورودی، رختکن، پاشور، سربینه، خزینه، نمازخانه، نظافتخانه و گلخن است. به نظر به موقعیت کوهستانی منطقه که دارای آب و هوای سرد و خنک است، برای استفاده‌ی بیش‌تر از گرمای زمین، بنا پایین‌تر از سطح زمین و به صورت زیرزمینی ساخته شده است که با هفت‌پله به سمت پایین، از ورودی اصلی به رختکن دسترسی می‌یابد.
این بنا در تاریخ 19/12/1380 به شماره‌ی 4810 در فهرست آثار ملی ایران، ثبت گردیده است.

آرامگاه کمال الملک

آرامگاه کمال‌الملک محل مدفن کمال‌الملک است که در شهر نیشابور از توابع استان خراسان رضوی واقع شده است.
این آرامگاه در نزدیکی آرامگاه عطار نیشابوری در محله شادیاخ در نیشابور (شهر کهن) و موقعیت کنونی در خیابان عرفان (نیشابور) است.
محمد غفاری معروف به کمال‌المُلک نقاش ایرانی (حدود ۱۲۲۷ تا ۱۳۱۹ ش) یکی از مشهورترین و پرنفوذترین شخصیت‌های تاریخ هنر معاصر ایران به شمار می‌‌آید.
بنای آرامگاه دارای مساحت زیربنای ۲۸ متر مربع و شش ایوانچه‌ی مقعر است که داخل فرورفتگی ایوانچه‌ها، با کاشی معرق نفیس، به رنگ‌های لاجوردی و سفید، زینت یافته است.
این بنا، تلفیقی است موزون از معماری سنتی و مدرن که به گونه‌ای نمادین، طاق تویزه و ایوان را در ذهن تداعی می‌نماید. مصالح به کار رفته در بنای آرامگاه، بتون، سنگ، کاشی می‌باشد.

یخدان کوثر

یخدان کوثر در حدود 4 کیلومتری شمال شرقی بیدخت شهرستان گناباد در استان خراسان رضوی و در مجاورت روستای متروکه کوثر در میان اراضی کشاورزی واقع است.
این اثر معماری مجموعه ای از یک فضای مدوّر با پوشش مخروطی و دیواری طویل و بلند عمود بر یخدان که به دیوار سایه اندازه معروف است می‌باشد و اتاقک هایی در مجاورت آن وجود دارد.
به طور کلی یخدان کوثر از سه بخش دیوار شرقی و غربی جوی مخصوص و محل جمع آوری یخ‌ها ابتیاع شده شکل گرفته است. دیوار این یخدان از خشت و چینه ایجاد شده و در پشت آن نیز جوی قرار داشته است که آب در داخل جوی انباشته شده و در شب‌های سرد زمستان به یخ تبدیل می‌شد، پس از آن یخ‌ها که بیشتر لایه لایه بوده است به چال یا محفظه نگهداری یخ منتقل می‌شد.
پوشش محفظه یخ در یخدان کوثر به گونه ای است که ابتدا قاعده مخروطی آن با قطر بیشتر بوده و هر چه به انتهای مخروط نزدیک می‌شود از قطر دایره کاسته شده تا به راس آن منتهی می‌سود. در حاشیه بخشی از دیوار یخدان نیز اتاقکی است که مخصوص یخبان بوده است.

مزار سلطانی بیدخت

مزار سلطانی بیدخت آرامگاه سلطان‌على‌شاه، عارف و موسس سلسله گنابادى و از فضلاى نیمه دوم قرن سیزدهم و ربع اول قرن چهاردهم هجرى است و در شهر گناباد از توابع استان خراسان رضوی واقع شده است.
مجموعهٔ بناى کنونى که به نام بقعهٔ سلطانى نامیده مى‌شود، عبارت است از : چهار صحن سنگ‌فرش شده به نام‌هاى پایین، بالا، کوثر و فردوس؛ دو حوض آب با لبه‌‌هاى سنگی؛ گنبد پوشیده‌شده از کاشى‌هاى نفیس با نقوش شاخ و برگ اسلیمى و ترکیبى موزون در خطوط منظم هندسى، همراه با کتیبهٔ دور گنبد شامل سورهٔ فتح و جملهٔ طیبهٔ «لا اله الاّ اللّه» و اسامى پیغمبران مرسل و ائمهٔ اثنى عشر و تکرار جملهٔ «محمد رسول‌اللّه».
ورودى‌هاى متعدد و چهار مناره مزین به کاشى‌هاى فیروزه‌ فام در چهار زاویهٔ بنا؛ چهار کفش‌کن و یک برج ساعت با زیرسازى زیبا؛ ایوانى رفیع به سمت شمال و اتاق مقبره و چهار درِ منبت‌کارى شده و حجراتى بر گرد صحن‌ها در بنا وجود دارد.

قنات قصبه گناباد

قنات قصبه گناباد از عمیق‌ترین و شگفت انگیزترین سازه‌های آبی جهان است و در استان خراسان رضوی ، در ارتفاعات سیاه کوه در جنوب‌غربی شهر گناباد قرار دارد.
قنات قصبه به عنوان یکی از پدیده‌های شگفت‌انگیز دست ساخت انسان است که توجه بسیاری از مورخان و پژوهشگران را به خود جلب کرده است.
این قنات سابقه تاریخی 2500 ساله آثار دوره هخامنشیان استان خراسان به شمار می‌آید.
این قنات از میانه اراضی کوی شرقی گناباد از محلی مشهور به «برج علی ضامن» در داخل رسوب‌های ریزدانه آغاز شده و از 7 کانال متصل به هم شکل گرفته است.
بر اساس آخرین مطالعات طول این قنات ۳۳۱۱۳ متر و تعداد چاه‌های آن متجاوز از ۴۷۰ حلقه و عمق مادر چاه آن نیز حدوداً ۲۸۰ تا ۳۰۰ متر است.
این قنات، از یک رشته اصلی و 6 رشته فرعی تشکیل شده است که مجموعا 427 میله چاه دارد و عمیق‌ترین آن‌ها به حدود 300 متر می‌رسد.

قلعه ماد ( عماد )

در دره کارده شهرستان کلات از توابع استان خراسان رضوی ، دژی دست نیافتنی در ارتفاع ۲۳۷۶ متری از سطح دریا به نام قلعه ماد پابرجا است. در متون تاریخی دوره تیموری از قلعه ماد یاد شده و تا دوره شاه عباس صفوی مورد استفاده بوده است. قلعه ماد شمال شرق روستای آل بر روی کوهی بلند و مسطح بنا شده. در این قلعه از تاسیسات نگهداری آب و مسکن سربازان نشانه هایی برجاست. در اطراف آن نیز سفالهای دوره تیموری و صفوی یافت می‌شود.
این قلعه از سه جهت شرق، غرب و جنوب پرتگاه است و فقط از جبهه شمالی به راحتی می‌توان صعود کرد. برای رسیدن به این قلعه از مشهد، پس از طی ۱۵ کیلومتر در جاده کلات به دو راهی روستای کارده رسیده و پس از طی ۲۳ کیلومتر به این روستا میرسید.

کتیبه نادری

کتیبه نادری واقع در استان خراسان رضوی سنگ نوشته‌ی ترکى است که در مدخل دربند ارغون شاه در شهرستان کلات نادرى٬ ملک پدرى نادر(دره‌گز خراسان)، پیش از آبادی دربند قرار دارد.
کلات، با فاصله‌ای حدود 145 کیلومتر در شمال شرقی مشهد، بر دامنه کوه هزارمسجد تکیه داده و از سوی دیگر با کشور ترکمنستان همسایه است
«کتیبه نادری» در مدخل بند ارغونشاه واقع شده است و به دستور نادرشاه در بر دل کوه کنده شده است و ظاهرا با مرگ وی نیمه کاره می‌ماند.
این کتیبه با شعری به زبان ترکی از «گلبن افشار» با حمد خدا آغاز شده و با توصیف صفات نادر ادامه پیدا می‌کند. گلبن افشار از شاعران دربار نادر شاه افشار است و در تاریخ اسلامی و ترکی شناخته شده نیست.
کتیبه نادری حدود 15 متر از زمین ارتفاع دارد و خواندن آن به آسانی ممکن نیست.کتیبه دارای ٢٤ بیت شعر ترکی (٤ مصراع فارسی) است و به خط ترکى به سال ١١٥٥-١١٥٧ بر روى صخره بزرگى حک شده است.

مسجد خسرو شیر

مسجد خسرو شیر در استان خراسان رضوی و در 100 کیلومتری شمال غرب شهر سبزوار و در نزدیکی روستای خسرو شیر واقع شده است ، این بنا زیباترین معماری عصر ایلخانیان بوده است ، در حال حاضر از این مسجد فقط دو دیوار جانبی ایوان آن باقی مانده است که در نوع خود یکی از شاهکارهای جالب معماری منطقه محسوب می‌شود ، ارتفاع این دیواره‌ها در حدود 6 متر و قطر آن 2 متر است.
چون مسجد مذکور به روستای خسرو شیر نزدیک است نام این روستا را بر این مسجد گذاشته اند، نام اصلی این مسجد ، منار مسجد است.
تزئینات این مسجد قابل مقایسه با مسجد جامع ورامین و محراب گچبری شده مسجد جامع اصفهان می‌باشد .
ایوان بنا رو به شمال است و شبستان‌های مسجد در دو طرف آن قرار گرفته اند، در هر ضلع این ایوان دو ورودی تعبیه شده که به شبستان‌های اطراف منتهی می‌شده است .

مصلی تاریخی سبزوار

مصلی تاریخی سبزوار از بنا‌های آجری به شمار می‌آید که در قسمت شرقی شهر سبزوار از توابع استان خراسان رضوی واقع شده و به عنوان مصلی شهر در قرون گذشته محسوب می‌شده که برای برگزاری نمازهای جمعه و اعیاد مورد استفاده قرار می‌گرفته که چهارتاقی اصلی ( فضای مرکزی ) با گنبدی بر فراز آن و ایوانی بزرگ در جلوی بنا را شامل می‌شود .
مساحت این بنا حدود دویست و چهل و دو متر مربع است و فضایی تقریبا حدود یک هکتار در اطراف مصلی واقع شده که به وسیله دیوار کوتاهی محصور شده است .
مصلای آجری سبزوار فاقد کتیبه و سنگ نوشته و تزیینات می‌باشد.
زیر سقف رسمی بندی شده و مانند سقف مقبره ارسلان جاذب در سنگ بست مشهد، سقف مسجد ماراندیز شور در نزدیکی بجستان و سقف مقبره سید ناصر در قریه چشم، سقف ضربی جناغی آن رسا و بلند و به وسیله آجرهای خفته - راسته پوشش داده شده است .