امروز: یکشنبه، 3 شهریور 1398

توریسم تراول

سایت گردشگری ایران و جهان

10/25 1395

تپه يحيي واقع در شهرستان ارزوئیه از توابع استان کرمان يکي از مهمترين آثار و تپه‌هاي کليدي در باستان شناسي ايران است.
تپه يحيي صوغان بعلت داشتن 7000 سال سکونت مستمر انسان از دوران نوسنگي تا چند قرن پس از ميلاد اهميت خاصي داشته و زنجير ارتباط فرهنگي جنوب شرق ايران بوده و دره سند را با مصر پيوند مي‌دهد.
در دشت وسيع «بخش صوغان» تپه خاکي مرتفعي قرار گرفته که حدود ?? متر از سطح دشت پيرامون ارتفاع دارد.
اين تپه که در بخش صوغان از توابع شهرستان ارزئيه قرار داردکه به «تپه يحيي» شهرت دارد و امروزه به عنوان يکي از مهمترين آثار و تپه‌هاي کليدي در باستان شناسي ايران است.
بين هفت تا هشت هزار سال پيش مراکز روستا نشين در چند نقطه ايران، در منطقه تمدن جيرفت، تپه سيلک کاشان، شهر سوخته سيستان، تپه حصار دامغان، منطقه اوراتو آذربايجان، تپه گيان نهاوند، تپه يحيي صوغان و اطراف مرودشت وجود داشته است.
تپه يحيي يکي از قديمي‌ترين سکونتگاه‌ها ي شناخته شده ايران است و به عنوان يکي از نخستين آثار يک دهکده مربوط به7000 سال پيش از ميلاد مطرح است.
شهرنشيني مفهوم اخص آن از اواخر هزاره چهارم پيش از ميلاد و خصوصا هزاره سوم پيش از ميلاد در ايران موجوديت يافت .تپه يحيي يکي از کهن‌ترين سکونت‌هاي شناخته شده واز گذشته‌هاي دور داراي تمدن و فرهنگ بسيار شکوفا بوده است.
اين منطقه به لحاظ موقعيت خاص اقليمي، سياسي و فرهنگي مرکز ارتباطات تمدن‌هاي بزرگ ماوراءالنهر، ...مشاهده کامل متن بين النهرين و هندوچين به شمار مي‌رفته است.
اندک شهرها ي باستاني شامل شوش، تپه مليان موهنجو دارو تنها از لحاظ قدمت با «تپه يحيي» برابري دارند واما سند يا کتيبه اي که نام واقعي و قديمي اين شهر را مشخص مي‌کند هنوز بدست نيامده و اين منطقه مرکز بسياري از فعاليتهاي صنعتي و هنري بوده است و تکنيک‌هاي بکار رفته در تپه يحيي با کارهاي مصريان باستان مشابهت دارد.
در طول تاريخ مهاجرت‌هاي انساني و جابجائي انسانها همواره به دليل دستيابي به شرايط بهتر زندگي بوده و در دوران باستان اين شرايط بهتر عبارت از آب فراوان و خاک حاصلخيز براي کشاورزي بوده است.
ايران نخستين سرزميني است که در آن مردم به استخراج و استعمال از فلزات پي برده اند تعدادي از نخستين کوره‌هاي ذوب مس و در تل ابليس مربوط به هزاره پنجم قبل از ميلاد بدست آمده قديمي‌ترين فلزي که مورد استفاده انسان قرار گرفته مس بوده است.
تپه يحيي يکي از مراکز مهم تمدن کهن ايران زمين است ارتفاع اين تپه از سطح زمين 20 متر و قطر آن 178 متر است وپيرامون اين تپه قطعات سفال پراکنده بسياري يافت مي‌شود و در فاصله نزديک و در دامنه اين تپه رودخانه کيش شور قرار دارد و مهمترين عامل سکونت انسانها وجود همين رودخانه بوده است.
تپه يحيي بعلت داشتن 7000 سال سکونت مستمر انسان از دوران نوسنگي تا چند قرن پس از ميلاد اهميت خاصي داشته و زنجير ارتباط فرهنگي جنوب شرق ايران بوده و دره سند را با مصر پيوند مي‌دهد.
تپه يحيي بقاياي شش دوره استقرار در بر مي‌گيرد که که قديمي‌ترين آنها به اواخر دوره نوسنگي و جديدترين انها به دوره ساسانيان تعلق دارد و از معدود تمدنهاي رودخانه اي جهان است که همزمان با تمدن هليل نمود عيني تمدن کهن و فراتر از تاريخ استان کرمان است.
قديمي‌ترين ساکنان تپه يحيي ديوار خانه‌هاي خود را که از اتاق‌هاي خشتهاي خام دست ساز بنا کرده بودند آنها علاوه بر ادوات سنگي و استخواني از ظروف سفالي بسيار کوچک خشني نيز استفاده مي‌کردند که به شکل ساغرهاي کوچک و نيز خمره‌هاي بزرگ براي ذخيره مواد بودند .رنگ سفال اين دوره قرمز است و نقوشي از اشکال هندسي سياه رنگ دارد.
همزمان با دوره چهارم يعني 3600 سال قبل از ميلاد ايلاميان خط را اختراع کردند و خط همزمان در تپه يحيي رواج يافت.
در معماري اين دوره بناهاي بزرگ‌تر و وسيع‌تري ساخته شده وداخل اتاق‌هاي اين دوره 6 لوح گلي و 24 مهر گلي و تعدادي نيز مهر استوانه اي، نوشته هايي به خط ايلامي مربوط به رسيدهاي اقتصادي بدست آمده است.
کشف اين مهرها نشان از بالا بودن اقتصاد ساکنان شهر دارد و بنظر مي‌رسد که اقتصاد آنان در اختيار زنان بوده است و از ميان آثار باقيمانده از دوره چهارم تعدادي ابزار و وسايل مفرغي نيز بدست آمده است که شباهت زيادي به اشياء مشابه در موهنجو داروي هندوستان، دره سند شرق پاکستان تا بين النهرين و شهر سوخته زابل دارد.
اين منطقه يکي ازبزرگترين کارگاه‌هاي انسان شناسي خاور ميانه و تپه يحيي مرکز بسياري از فعاليت‌هاي صنعتي و هنري بوده است.
در عصر آهن بار ديگر اقوام تازه اي به منطقه وارد شده و ساکن شدند پس از عصر آهن اين تپه بار ديگر در زمان هخامنشيان آباد شد و تا زمان اشکانيان و ساسانيان به حيات خود ادامه مي‌دهد اما پس از حمله اعراب به کلي متروک شد.
اما هنوز هيچکس نام اصلي و دليل از ميان رفتن اين شهر را نمي‌داندو باستان شناسان حدس مي‌زنند وقوع يک آتش سوزي مهيب يا خشکسالي و زلزله سبب متروکه شدن اين شهر شده است کارلوفسکي که بمدت 6 سال در منطقه حضور داشت گفته است در تپه يحيي گورستان، مناطق مسکوني، بناهاي صنعتي و بخشهاي حفاظتي وجود داشته است.
بر اساس نظر اين دانشمند، علومي چون رياضيات، جواهرسازي، نقاشي، ذوب فلزات و نجوم در بين ساکنين منطقه رواج داشته است و مردم اين سامان روابط اقتصادي و اجتماعي با ساير تمدن‌هاي مجاور در خصوص تمدن هليل داشته اند.
همراهان پروفسور کارلوفسکي که متشکل از محققاني در رشته گياه شناسي باستاني، زمين شناسي، انسان شناسي، جغرافياي طبي و پزشکي بودند موفق به کشف مجسمه‌ها و سفالهاي زيادي شدند، بعلاوه در مورد گورستان آن تحقيق جامعي بعمل آوردند.
به گفته شاهدان عيني آنها کليه کشفيات را بسته بندي کرده و جهت تحقيق و بررسي به امريکا بردند و اکنون درموزه هاروارد وجود دارد.
پروفسور کارلوفسکي خاطرات و نتايج تحقيقات خود را منتشر کرد و نام ان را «جستجوي سرچشمه تمدن بشر» نهاد متاسفانه اين نوشته‌ها تا کنون به زبان فارسي ترجمه نشده است.
براساس تحقيقات گروه باستان شناسي دانشگاه هاروارد رودخانه اي که از کنار منطقه رد مي‌شده در آن زمان يکي از پرآب‌ترين رودخانه‌ها بوده است و همين رودخانه آب کشاورزي و شهر را تامين مي‌کرده است و در نخستين کاوش‌ها خانه‌هاي منظم، لوله کشي آب و فاضلاب با لوله‌هاي سفالي پيدا شده که نشان دهنده وجود برنامه ريزي شهري در اين شهر است.
آب به وسيله يک کانال وسيع و سرپوشيده به محل سکونت شهرنشينان داده مي‌شده و شاخه اي ديگر از آن وارد خندق اطراف شده است .آب در کوره ها، گردش آسيابها، صنايع ذوب فلزات، پادگان و اصطبل ها، حمام‌ها و ساير جاهها مورد استفاده قرار مي‌گرفته است و بعلاوه دسترسي به آب با حفر چاه با عمق حداکثر 5 متر امکانپذيربوده است.
قنات دولت آباد در مجاورتتپه يحيي قرار داشته است و آسياب‌هاي زيادي را مي‌چرخانده است در مورد وجود تمدن اساطيري منطقه نيز اظهار نظرهايي وجود دارد.
برخي معتقدند که زکرياي نبي در اين منطقه مي‌زيسته و زيارت شاهزاده زکريا هنوز هم مشتاقاني دارد و يحيي فرزند زکريا در همين جا به شهادت رسيده که نام تپه يحيي به آن زمان برمي گرد. مي‌گويند خون يحيي آنقدر جوشيده تا براي بند آمدن آن به اندازه اين تپه خاک ريخته اند و وجه تسميه سرخان در نزديکي تپه يحيي هم از خون سرخ يحيي گرفته شده است بعلاوه منطقه باغان نيز زمينهاي کشاورزي و باغات نشينان را در بر گرفته است ، منطقه آشين نيز آشيانه اصلي و دروازه ورودي منطقه بحساب مي‌آمده است.
تپه يحيي بخش صوغان شهرستان ارزوئيه يادگار انسانهايي است که براي ادامه حيات اين منطقه و مرزوبوم با تمام عوامل ضد تکامل جنگيدند و اين ميراث آنها است که اکنون در دست ماست و بايد شناخته و معرفي شود.

ارسال نظر

نام:*
ایمیل:*
متن نظر:
کد امنیتی: *
عکس خوانده نمی شود