امروز: چهارشنبه، 27 تیر 1397

توریسم تراول

سایت گردشگری ایران و جهان

قلعه سه کوهه

قلعه سه کوهه در روستایی به همین نام در شهرستان زابل از توابع استان سیستان و بلوچستان ، بخش شیب آب واقع شده است. بنای مذکور در مرکز روستای سه کوهه بر بالای تپه ای نسبتا مرتفع که گردا گرد آن را دشتی نسبتا هموار قرار گرفته است قرار دارد.
قلعه سه کوهه یکی از آثار ومفاخر منطقه سیستان است ، این قلعه در تاریخ پر حادثه خود با زمان تغییر کرده و بعنوان میراث گذشته بر جای مانده است ، هرگوشه این قلعه نشان از تاریخ عظیم وبس کهن دارد .
یکی از نکات قابل تامل در این بنا معماری کهن آن است نشان دهنده بخشی از تاریخ معماری این منطقه را در حدود 300 سال به تصویر می‌کشد .
این بنا در زمینی مرتفع و مستطیل شکل با مساحت 3700 متر مربع که تنها راه ورودی آن قسمت شرق است که با یک سراشیبی تند به میدان روستا راه پیدا می‌کند،ورودی دیگر آن در قسمت غربی است که نسبتا تخریب گشته و در میان خانه‌های روستا محصور گشته است .

روستای قلعه نو

روستای قلعه نو واقع در استان سیستان و بلوچستان جزء دهستان ناروئی از بخش شهرکی و ناروئی شهرستان زابل می‌باشد که در حدود 26 کیلومتری جنوب شرقی زابل قرار دارد.
این روستا مربوط به اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی است. روستای ˈقلعه کهنهˈ نیز در نزدیکی قلعه نو قرار دارد و به سبب متروک شدن ساکنان آن به روستای قلعه نو کوچ کرده اند. این روستا به دلیل قرار گرفتن بر روی تپه ای بزرگ به ˈقلعهˈ شهرت یافته و طوایف بزرگی همچون ˈنارویی نژاد، سنجرانی، کیانی، سرابندی و شیرانزهیˈ در آن سکونت دارند.
قلعه نو تنها روستایی در سیستان و بلوچستان است که صد در صد معماری منازل آن قدیمی و از خشت و گل ساخته شده و با همان سبک ویژگی خود را حفظ کرده است. معماری در سیستان برگرفته از شرایط اقلیمی این منطقه است بطوری که بیشتر منازل آن از مصالح سنتی شامل آب، گل و خشت ساخته شده و امروزه نیز تنها در ساخت منازل 40درصد از روستاهای سیستان این سبک معماری استفاده می‌شود.

آرامگاه خواجه غلطان

آرامگاه خواجه غلطان یکی از زیارتگاه‌های مهم شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان به حساب می‌آید.
این بنا در بالاترین ارتفاع قله کوه خواجه و در جبهه شمال شرقی به شکل مستطیل ساخته شده و شامل سردر ورودی با طاق نیزه‌دار و یک اطاق گنبددار است.
قبری بزرگ به طول سه ‪ متر درون این اتاق دیده می‌شود که در کتاب «احیاالملوک» شاه حسین سیستانی، آرامگاه مذکور را متعلق به برادر دانیال نبی نسبت می‌دهد.
کوه خواجه دارای بسیاری از مجموعه‌های تاریخی از جمله کاخ و معبد کوه خواجه، قلعه‌های رستم، کافران، سام، کوک کهزاد، چهل دختر، سرسنگ و زیارتگاه خواجه غلتان، ساختمان‌های پیرگندم بریان، خانه شیطان، آرامگاهای قدیمی و قبور دوران اسلامی است.
کوه خواجه در دوره میترایی و در دوره‌های زردتشتی، به‌سبب وجود آتشکده، مرکزی عبادی بوده و در دوره‌های بعدی نیز همچنان احترام خود را حفظ کرده، این کوه نزد سه دین زرتشت، مسیحیت و اسلام همواره مقدس بوده و به‌همین علت در میان ایرانیان از جایگاه و ارزش والایی برخوردار است.

قلعه مچی

در استان سیستان و بلوچستان و در 60 کیلومتری جنوب غربی شهرستان زابل حد فاصل شهر سوخته و تاسوکی در سمت راست جاده زابل به زاهدان قلعه ای به نام قلعه مچی واقع شده است.
این قلعه مقر و کاخ خاندان بزرگ ملک رئیسی، فرمانروایان جنوبی سیستان می‌باشد که از خشت و گل ساخته شده است.
آغاز حیات این منطقه از اواخر دوره ساسانی شروع و در زمان صفویه به اوج می‌رسد ، این بنا از جمله بناهای دارای پلان دو ایوانی می‌باشد فرم کلی بنا به صورت تقریبا" مربع می‌باشد.
ارتفاع ایوان شمالی این قلعه از زمین ۱۰ متر و دهانه آن ۵/۷ متر پهنا دارد.
در این منطقه باقی مانده یک آسیاب بادی نیز وجود دارد که نمونه‌های آن در دوران اسلامی و در تمام نقاط سیستان وجود داشته است.

موزه مردم شناسی زابل

موزه مردم شناسی زابل در استان سیستان و بلوچستان و درخیابان فردوسی روبروی سالن حجاب شهر زابل واقع شده است.
ساختمان موزه در آغاز قرن 19 میلادی توسط انگلستان به عنوان کنسولگری برای اهداف استعماری در منطقه احداث شد ، در سال 1368 این ساختمان به عنوان گنجینه موقت و نمایندگی میراث فرهنگی شهرستان زابل عنوان یافت ، از سال 1368 به بعد اقدامات برای مرمت و بازسازی این بنا آغاز شد به طوری که 18 سال طول کشید تا اینکه در نهایت در سال 1385، موزه مردم‌شناسی سیستان فعالیت خود را آغاز کرد.
این موزه دارای بخش‌های مختلف از جمله شکار، نمایش آداب و سنت‌های بومی، محلی شامل لباس، کشاورزی، گلیم بافی، پخت نان، آسیاب محلی و قبرستان قدیمی است.

کاروانسرای فرنگی

کاروانسرای فرنگی در 32 کیلومتری شمال غربی شهر زابل از توابع استان سیستان و بلوچستان و در بخش پشت آب ، دهستان قائم آباد وبه فاصله 9کیلومتری جاده زابل- نهبندان بنا شده است.
این مجموعه شامل کاروانسرای فرنگی و گمرک میباشد ، کاروانسرای فرنگی در عصر صفویه و توسط انگلیسیها و در کنار جاده ای که از حاشیه دریاچه هامون میگذرد ساخته شده است .
در دوره صفویه که عصر طلایی ایجاد کاروانسراها است ، رونق تجارت داخلی و خارجی و اهمیت دادن به راهها و شهرهای زیارتی باعث شد که کاروانسراهای زیادی در اینگونه جاده‌ها ساخته شود .
بخصوص این جاده که راه ارتباط شرق به سیستان را از یکطرف به خراسان و از طرف دیگر به نصرت آباد در بلوچستان و سپس راه شاهی منتهی میکند و باعث مشرف شدن به زیارت امام هشتم از یکطرف و زیارت اماکن مقدسه نجف از طرفی دیگر میشود .
این اثر در قطعه زمینی به مساحت 6500 متر مربع و با زیربنایی حدود 700 متر مربع ساخته شده است .

شهر تاریخی دهانه غلامان

شهر تاریخی دهانه غلامان ، نام یک محل باستانی در استان سیستان و بلوچستان می‌باشد که در فاصله دو کیلومتری از روستای قلعه نو و حدود چهل و چهار کیلومتری از شهر زابل واقع شده است .
این شهر در زیر توده‌ای عظیمی از شن‌های روان مدفون شده بود که نخستین بار در سال هزار و سیصد و سی و نه کشف و در طی سال‌های هزار و سیصد و چهل و یک تا هزار و سیصد و چهل و چهار مورد خاکبرداری وکاوش قرار گرفت. این شهر در نزدیکی رودخانه خشک رود بیابان و شعبات رودخانه هیرمند قرار گرفته است .
تمامی ساختمان‌های دهانه غلامان از گل خام و که امروزه به چینه معروف است ساخته شده است . خاک آن به‌قدری نرم و چسبنده است که وقتی با آب مخلوط شود از آجر هم سخت‌تر و محکمتر می‌شود به همین دلیل از زیر شن‌های بیابان تقریباً سالم بیرون آورده شده‌است.

قلعه رستم

قلعه رستم ، در ۷۰ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زابل از توابع استان سیستان و بلوچستان ،بعد از شهر سوخته خارج از جاده اصلی بنایی وسیع و مربوط به دوران صفوی -سلجوقی اسلامی است.
محوطه‌ای که قلعه در آن قرار دارد معروف به محوطه حوضدار است. در این منطقه بقایای یک شهر باستانی با آجرکاری و ساختمان‌های متعدد و سر در ورودی، برج نگهبانی و ۱۵برج دفاعی است. این قلعه بزرگ‌ترین قلعه دوران صفوی در این منطقه و عظمت آن جنبه افسانه‌ای و نسبت دادن آن به نام آورترین شخصیت سیستان یعنی رستم شاهنامه است.
مجموعه‌ای حدود ۱۵تپه مربوط به پیش از تاریخ نیز در این منطقه وجود دارد. باستان شناسان تعدادی سکه نقره مربوط به پوراندخت پادشاه ساسانی در این منطقه کشف کرده‌اند. قلعه به علت دور بودن از جاده اصلی مورد توجه مردم منطقه و مسافران و گردشگران به علت نداشتن آگاهی لازم قرار نمی‌گیرد این قلعه به علت نبود منابع انسانی و مالی رو به تخریب است و حفاری‌های غیرمجاز در این قلعه باعث سرعت بخشیدن تخریب این بنای عظیم تاریخی شده است.

کوه خواجه

کوه خواجه (کوه اوشیدا) یا (کوه رستم)، کوه ذوزنقه‌ای شکل در استان سیستان و بلوچستان است این کوه در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر زابل قرار دارد و از سنگ‌های بازالت سیاه رنگ تشکیل شده و با ارتفاع ۶۰۹ متر از سطح دریا، مثل جزیره‌ای در میان دریاچه هامون قرار گرفته است.
این کوه نام خود را از آرامگاه خواجه مهدی یکی از دوستداران خاندان علوی که مزارش بر فراز این کوه قرار دارد، گرفته و خواجه غلطان، کوه نور، کوه موعود و کوه باطنی از دیگر نام‌های آن است.
این کوه نزد سه دین اسلام، مسیحیت و زرتشت مقدس است.
اوشیدا در زبان پارسی میانه به معنی ابدی است.
کوه خواجه قلعه‌اى عظیم و دژ شهرى منحصر به فرد از دوره اشکانیان و ساسانیان است.

رودخانه هیرمند و چاه نیمه

رودخانه هیرمند در شهرستان زابل ، تنها شریان حیاتی استان سیستان و بلوچستان است که از طرف کوههای بابا در افغانستان سرچشمه می‌گیرد، و پس از طی مسافتی در حدود 1050 کیلومتر وارد دریاچه هامون می‌شود. که البته در مدت هفت سال خشکسالی هیچ آبی وارد دریاچه هامون نشده و این دریاچه با تمام زیبائی اش به گودالی پر از شن و خاک تبدیل شده است که از دی ماه ۸۳ به لطف الهی با نزول باران رحمت الهی ورود آب به رودخانه آغاز گردیده است و البته قبل از بارندگی مردم صبور زابل نماز باران و پس از باران نماز شکر بجای آورده بودند .

تمام آب مصرفی دشت سیستان از طریق این رود تأمین می‌شود. در ضمن، دوام رودخانه‌های منشعب از آن و دریاچه و مخازن چاه نیمه، همه بستگی به جریان آب هیرمند دارد. هیرمند در مرز ایران و افغانستان به دو شعبه تقسیم می‌شود.

شعبه اصلی که به نام رود مشترک نامیده می‌شود قسمتی از مرز مشترک دو کشور را تشکیل می‌دهد، سپس وارد افغانستان می‌شود.