سد گلستان

سد گلستان یکی از بندهای تاریخی استان خراسان رضوی است که در ۸ کیلومتری غرب شهر مشهد بر روی رودخانه گلستان احداث شده‌است. این بند هم اکنون از محل‌های دیدنی و توریستی شهر مشهد به شمار می‌رود.با وجود اینکه حدود ۵۰۰ سال از عمر این بنا می‌گذرد هنوز سالم و پابرجاست.
پیشینه و هدف از احداث
این بنا از آثار دوره تیموریان است. در مورد سازنده بند گلستان نظرات متفاوتی ارائه شده‌است. بعضی بنای بند را به شاهرخ پسر تیمور گورکانی نسبت داده‌اند و برخی بند را از بناهای گوهرشادبیگم همسر شاهرخ می‌دانند. بعضی دیگر گلستان را به نام کنیز گوهرشاد دانسته و قریه و بند گلستان را به او نسبت داده‌اند. در کتاب «اسناد و مکاتبات تاریخی ایران» تالیف آقای دکتر عبدالحسین نوایی سندی وجود دارد که حاکی از فرمان سلطان ابوسعید گورکانی خطاب به مردم مشهد راجع به بنای بند گلستان است.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

روستای گلستان

روستای گلستان واقع در ۵ کیلومتری شهر مشهد مرکز استان خراسان رضوی ، دارای مناظر کوهستانی و باغات میوه با دره‌های سرسبز که به رغم وجود این مواهب طبیعی از جمله بند گلستان، وجود آستان مقدسه امام‌زادگان یاسر و ناصر به اهمیت گردشگری آن افزوده است. روستای حصار گلستان یکی از روستاهای خوش آب و هوا در جنوب غرب مشهد و در حوالی شهر طرقبه واقع شده است. وجه تسمیه گلستان هم بواسطه قرارگرفتن در دل کوهها می‌باشد که از اطراف توسط آنها احاطه شده است. جمعیت این روستا در حدود۳۰۰۰ نفر و جمعیت غالب آن را جوانان تشکیل میدهند. این روستا به سبب داشتن آب و هوای دلنشین،رودخانه‌های خروشان، و نزدیکی با شهر مشهد روزهای تعطیل پذیرای جمعیت زیادی برای گذراندن اوقاتی خوش در دامن طبیعت می‌باشد.
زبان مردم فارسی و لهچه آنها مشهدی میباشد. از آداب و رسوم این روستا میتوان به برنامه عزاداری در دهه اول محرم در حسینیه این روستا اشاره کرد که با توجه به نوع معماری برای بسیاری جالب توجه است. داشتن سیستم گازکشی منازل؛تلفن،پست بانک ،مخابرات مستقل، کتابخانه ،مسجد وحسینیه بزرگ و … از امتیازات این روستا محسوب میشود. از جاهای دیدنی این روستا میتوان به معماری بکار رفته در حسینیه،رودخانه‌ها و مناطق بکر طبیعت اشاره کرد. از غذاهای سنتی این روستا میتوان به انواع اشکنه مخصوصاً اشکنه ماست،بلغورو… اشاره کرد.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

باغ گیاه شناسی مشهد

باغ گیاه شناسی مشهد واقع در استان خراسان رضوی و در شهر مشهد با مساحت 27 هکتار در بلوار جمهوری اسلامی حد فاصل چهارراه مقدم و میدان غدیر واقع شده است و شامل بخش‌های مختلفی از جمله باغ گل رز، قطعه آموزشی و نمایشی، مجموعه گیاهی منطقه رویشی ایران، مجموعه آربراتوم و سیستماتیک گیاهی ، باغ میوه‌های بومی ایران، مجموعه گیاهی سوزنی برگان ، مجموعه نمایشی باغ صخره‌ای و مجموعه نهالستان و گلخانه‌های تکثیری است.
این باغ به منظور حفاظت و نگهداری از گیاهان و تهیه بانک ژن زنده گیاهی، آشنایی دانشجویان و شهروندان با انواع گونه‌های گیاهی، انجام برنامه‌های مطالعاتی و پژوهشی، ترویج استفاده شهروندان از گل و گیاه و ... احداث شده است.
باغ گیاه شناسی مشهد شامل کلکسیون‌های متعددی است که یکی از کلکسیون‌های این باغ آربراتوم و سیستماتیک است که 250 گونه گیاهی در مساحت 2.5 هکتاری آن کاشته شده است.
باغ رز یکی دیگر از کلکسیون‌های این باغ در مساحت یک هکتار احداث شده است و در این کلکسیون 30 گونه در 120 رقم گل رز در معرض دید عموم قرار گرفته است.
باغ میوه نیز که شبیه‌سازی شده از کوچه باغ‌های قدیمی ایران است، در آن 140 رقم درخت میوه و 30 گونه درخت غیرمثمر مانند نارون کاشته شده است.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

سد طرق

سد طرق در 24 کیلومتری جنوب شرقی شهر مشهد مرکز استان خراسان رضوی و بر روی رودخانه طرق و در نزدیکی بند قدیمی طرق قرار دارد. سد طرق از نوع بتون با دو قوس متقاون است که از 22 بلوک به عرض 14 متر و ارتفاع 81 متر از پی ساخته شده است، ضخامت تاج سد 80/4 متر و دارای 84/12 متر ضخامت در پی و طول تاج 322 متر است .
گنجایش سد حدود 13 میلیون متر مکعب پیش بینی شده و با هدف تآمین بخشی از آب مورد نیاز مشهد احداث شده است . عملیات اجرایی این سد در سال 1367 به اتمام رسیده است.
سد طرق علاوه بر استفاده‌های اقتصادی ، به دلیل برخورداری از آب و هوای خوب و جاذبه‌های طبیعی از نظر سیاحتی نیز دارای اهمیت میباشد .
بند طرق در مسیر رودخانه طرق و در مجاورت سد بتونی جدید قرار دارد و تا سال‌های اخیر قابل بهره برداری بوده است. بنای این سد را به امیر علیشیرنوایی (۹۰۶-۸۴۴ق.) وزیر سلطان حسین بایقرا نسبت داده اند ، درمجاورت بند طرق دو آسیاب وجود داشته است.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

آرامستان ارامنه مشهد

آرامستان ارامنه مشهد واقع در استان خراسان رضوی در خیابان حرعاملی ، ابتدای تقاطع شهید کریمی واقع شده است و از آرامستانهای قدیمی شهر مشهد به شمار می‌آید که قدمتی بالغ بر صد سال دارد .
گرچه این آرامستان در حال حاضر به نوعی در وسط شهر و در یکی از محلات پرجمعیت شهر قرار گرفته است اما در گذشته دور این منطقه دور از شهر بوده است اما به تدریج و با گسترش جغرافیایی شهر نه تنها در داخل شهر قرار گرفته بلکه نزدیک به هسته مرکز شهر نیز می‌باشد.وسعت این آرامستان نیز در گذشته بسیار بیشتر از اندازه فعلی آن بوده است.
قدیمی‌ترین سنگ مزار موجود در آرامستان ارامنه مشهد متعلق به کشیش پرسبیتیرین ٬ لوییس اسلستین آمریکایی می‌باشد که در سال ۱۹۱۸ میلادی در مشهد درگذشت و در این محل دفن شد.
گفتنی است در محل این آرامستان کلیسای ویژه مسیحیان وجود داشته که برخی کارشناسان قدمت آن را بیش از 80 سال تخمین زده اند. با توجه به قدمت و تاریخی بودن این قبرستان و برای جلوگیری از فرسایش و آسیب دیدن احتمالی ابنیه آن طی سالهای متمادی شهرداری مشهد اقدامات خوبی انجام داده است .
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

ارگ تابران توس

در فرهنگ‌های مختلف تعابیر گوناگونی از  ارگ تابران توس شده است از جمله قلعه مستحکم، عمارت حکومتی، قصر یا کاخ و یا قلعه‌ای کوچکی که در میان قلعه‌ای بزرگ‌تر ساخته شده است. نکته دیگر اینکه استقرار حاکم در ارگ و بناهای دیوانی در آن گویای اهمیت سیاسی و اجتماعی آن پدیده‌است.
طرح اغلب ارگ‌ها در دوره اسلامی خراسان قدیم به شکل مربع یا مستطیل است. تقریبا در بیشتر شهرهای تاریخی خراسان از جمله مرو، نیشابور، هرات، سمرقند، غزنین، طبس، بیرجند، نوغان و تابران توس ارگ وجود داشته‌است.
ارگ تابران توس در استان خراسان رضوی و در شهر مشهد با ساخت مایه‌ای از چینه و آجر در دوره سامانی بوده و طرح کلی آن شامل بنایی مستطیل شکل منتظم و ابعاد مشخص می‌شود که در هر گوشه آن یک برج استوانه‌ای ساخته و در میان دیوارهای داخلی آن دو برج استوانه‌ای تعبیه شده‌اند و از میانه برج نیم استوانه شمالی ورودی به ارگ منتهی به درون می‌شوند. برج‌ها در بلند‌ترین نقطه ۲۰ متر هستند.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

میل اخنگان

میل اخنگان واقع در استان خراسان رضوی و در ۲۲ کیلومتری شمال شهر مشهد ، مجاور روستایی به همین نام در کناره جاده توس به پاژ قرار دارد.
این برج بنایی آجری است و در مورد تاریخ ساخت بنا با توجه به عدم وجود کتیبه ای که مؤید تاریخ دقیق ساخت بنا باشد و بر اساس شواهد تاریخی و معماری محققین نظرات بسیاری ارائه داده اند .
بنا بر روایات متون کهن در نزدیکی میل واقع در مدخل دره کارده در سده چهارم هجری نبردی بسیار خونین بین والیان و حکام قبلی خراسان و سلطان محمود غزنوی روی داده است. علی رغم اینکه هویت مدفون در این بنا مشخص نیست برخی از منابع آن را ساخته‌ای بر فراز مدفن دختر هندی می‌دانند که در راه زیارت دار فانی را وداع گفته است که قرائت آن ممکن نگردیده است و عده‌ای را بر این اعتقاد استوار نمود که این محل قبر گوهر تاج خواهر گوهرشاد آغاز تیموری است ، برخی از محققین به استناد نقوش زنانه گلهای مینایی سطح بنا بر این باورند که این میل برای آهنگان خاتون نامی بنیان شده است، اما بطور کلی معماری این اثر میلهای دوران تیموری را القاء می‌نماید.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

روستای پاژ

روستاى پاژ از نقاط بسیار دیدنى استان خراسان رضوی و زادگاه حماسه سرای توس است ، در مسیر این روستا و بعد از آن آثار تاریخی ارزشمندی برای بازدید وجود دارد.
توس در گذشته به تمام مشهد اطلاق می‌شده ولی امروزه تنها به محدوده شهر تابران اطلاق می‌شود، این سرزمین که از تاریخی کهن در قبل و بعد از اسلام برخوردار بوده امروز در 24 کیلومتری شمال‌غربی مشهد واقع شده است.
شهری که خاطرات زیادی از حماسه سرای تاریخ اساطیری ایران "فردوسی" و آثار تاریخی زیادی در دل خود جای داده است، اگر به قصد زیارت و گردش به پایتخت معنوی ایران قدم می‌گذارید بهتر است از این آثار و روستای این شاعر بلند آوازه "پاژ" در دل تابران، کهن دژ تابران و دیگر آثار در مسیر این شهر هم دیدن کنید.
روستای پاژ یکی از صدها دهکده دشت توس و زادگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی است که در 15 کیلومتری شمال شهر مشهد در تقاطع جاده کارده به کلات واقع شده است.
بخشی از فضای مسکونی این روستا در میان آن و بقیه بر روی تپه ای موسوم به قلعه بلند استقرار یافته است.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

امامزاده عبدالعزیز دهسرخ

آرامگاه امامزاده عبدالعزیز دهسرخ (ع) واقع در استان خراسان رضوی در کیلومتر 45 جاده مشهد - نیشابور در روستای ده‌سرخ بر روى تپّه‌ای با چشم انداز فوق العاده زیبا واقع شده و مشهور به «سیّد عبدالعزیز» است.
هستة مرکزى بنا به صورت 8 ضلعى است و هر یک از اضلاع آن به اختلاف بین 2 و 4 متر میباشد و درِ آن از جانب مشرق باز میشود و درى در جانب مغرب دارد.
دو پنجره جهت نورگیرى در شمال و جنوب آن طرّاحى شده و در وسط اتاق، صورت قبرى است که توسّط ضریحى آهنى به ابعاد 20/2×30/1 متر محافظت می‏شود.
گنبد بنا به شکل شلجمى و به قطر 6 و ارتفاع 6 متر از آجر ساخته شده و با رنگ سبز نقاشى شده است. کف و ازارة حرم تا یک متر با سنگ مرمر آراسته شده و چهار طاقچه در اضلاع دو متری بنا احداث شده است. این بنا در حدود 80 سال قبل ساخته شده و در سالیان اخیر اطراف آن مسطح و قصد احداث بناى بزرگتر را دارند.
بنای اصلی متعلّق به دورة قاجاریّه بود که به شمارة 6669 و در تاریخ 10/10/1381 به ثبت آثار ملّی و تاریخی رسیده است.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

امامزاده یحیی ( ع )

آرامگاه امامزاده یحیی با نام «میامی» در جاده سرخس و به فاصله 50 کیلومتری شمال شرق شهر مشهد واقع در استان خراسان رضوی در دامنه کوهی به فاصله یک کیلومتر از روستای میامی واقع شده است.
امامزاده یحیی از فرزندان زید و نواده امام زین العابدین (ع) است ، مادرش ریطه دختر ابی هاشم عبداله بن محمد حنیفه است ، وی در سال ۱۰۷ هجری قمری متولد شد.
ایشان برای ادامه مبارزات خود علیه بی امیه چون امنیت جانی نداشت از نینوا «کربلا » به مدائن و از آن جا به خراسان هجرت کرد و سرانجام درسال 125 هجری قمری در سن 18 سالگی به شهادت رسید.
به صراحت روشن نیست اولین بنای مزار امامزاده یحیی (علیه السلام) در چه زمانی و در کدام دوران اسلامی بنیان گردیده است؛ اما بقعه قدیمی آن با طرح و نقشه ای هشت ضلعی به انضمام ایوان ورودی، گنبد فیروزه ای و گلدسته‌های کوچک به استناد کتیبه سنگی پیشانی سردرب بنا در سال 937 هـ.ق به دستور امیر شیخ سعید فرزند ذکور امیر نظام افراسیاب ساخته شده و در پایان روستایی را نیز به این مزار وقف نموده که نام روستا آگاهانه تراشیده شده تا به مفاد این سنگ نوشته عمل نشود به طوری که تنها کلمه کال باقی مانده است. به اعتقاد صاحبنظران بانی بنا واقف رقبه یکی از حکام ولایت مشهد در عصر تیموریان بوده است. این مکان تاکنون چندین بار مرمت شده و از اواخر دوره قاجار نیز موقوفاتی داشته است.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]