منطقه حفاظت شده خارو

منطقه حفاظت شده خارو و به خصوص مسیرکوه‌های "دم" در شهرستان اردستان از توابع استان اصفهان یکی از قلمروهای یوزپلنگ آسیایی در ایران به حساب می‌آید.
منطقه شکار ممنوع خارو که در فاصله هشتاد کیلومتری روستای کریم‌آباد زواره در شمال شهرستان اردستان با مساحتی حدود صد هزار هکتار و هم مرز با پارک ملی کویر استان سمنان قرار گرفته است و یکی از بهترین زیستگاه‌های یوزپلنگ آسیایی در ایران و استان اصفهان به شمار می‌آید و در حال حاضر در این منطقه هیچ گونه مستثنیاتی وجود ندارد.
پنجاه قلاده یوزپلنگ آسیایی در ایران وجود دارد که حدود ده الی دوازده قلاده آن در این منطقه زیست می‌کنند و ایران تنها کشور آسیایی می‌باشد که یوزپلنگ آسیایی در آن روزگار می‌گذراند.
در منطقه شکار ممنوع خارو گونه‌های قوچ و میش وحشی، کل و بز و گونه‌های حمایت شده دیگر به نام جبیر نیز زندگی می‌کنند.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

منطقه حفاظت شده کهیاز

منطقه حفاظت شده کهیاز واقع در شهرستان اردستان از توابع استان اصفهان در سال هزار و سیصد و هشتاد و یک به عنوان منطقه شکار ممنوع اعلام شد. پس از آن طی مصوبه شماره سیصد و چهل و یک شورای عالی محیط زیست (کمیسیون زیر بنائی دولت) مورخ بیست و نه آذر هزار سیصد هشتاد و نه با مساحت نود و دو هزار و دویست و پنجاه و دو هکتار به عنوان منطقه حفاظت شده به مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوسته است.
منطقه حفاظت شده کهیاز دراستان اصفهان و در فاصله پنج کیلومتری شرق شهرستان اردستان قرار گرفته است.
این منطقه دشت ها، کوه‌ها و تپه ماهورهای بسیاری را شامل می‌شود. از مهم‌ترین دشت‌های منطقه می‌توان به دره باغ و انجیله و از‍ مهم‌ترین ارتفاعات آن می‌توان به کهیاز (دیاز) و کوه سیاه اشاره نمود.
منطقه حفاظت شده کهیاز به عنوان کریدور مهاجرتی حیات وحش ما بین منطقه شکار ممنوع خارو در شمال و منطقه حفاظت شده کرکس در غربمحسوب می‌شود که توسط یک پاسگاه محیط بانی حفاظت می‌شود.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

قنات ارونه

قنات ارونه واقع در استان اصفهان و در شهر اردستان ، خیابان امام خمینی، پارک ملت، جنب شهرداری واقع شده است. قنات ارونه با گذشت قرن‌ها همچنان در دل تاریخ جاری است و باغ‌های کشاورزی آب محله‌های "کبودان"، "بازار"، "فهره" و "راهمیان" شهر اردستان را تامین می‌کند. بر اساس شواهد تاریخی از عمر این قنات حدود دو هزار و پانصد سال می‌گذرد.
متخصصان کاریز و قنات معتقدند که اگر هفت سال پشت سر هم در اردستان خشکسالی شود، آب این قنات شاید کم، اما خشک نخواهد شد و این یکی از ویژگی‌های معماری و مهندسی ایرانی در ساخت قنات در دشت‌های کویری می‌باشد.
در حال حاضر آب قنات ارونه به بیست و نیم سهم تقسیم می‌شود. برخی مورخان این تقسیم بندی را به خواجه نصیرالدین طوسی و برخی به شیخ بهایی نسبت می‌دهند.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

یخچال زواره

یخچال زواره از جمله آثار تاریخی و بناهای سنتی زواره از توابع شهرستان اردستان در استان اصفهان می‌باشد. بنای صلی این یخچال از گل و خشت ساخته شده است. ساختار فیزیکی آن مخروطی شکل با دیواره‌های دایره ای ضخیم می‌باشدکه دایره‌های پایین بزرگتر بوده و هرچه به طرف بالا اوج گرفته دایره‌ها تنگ‌تر می‌شوند تا اینکه در یک نقطه ای مانند راس مسدود شده است.
فضای داخل یخچال بسیار مرتفع و از زیبایی ویژه ای برخوردار می‌باشد و مغاکی از سنگ چین به عمق چهار متر دور تا دور آن را با حاشیه ای یک متری احاطه کرده که محل تردد می‌باشد. پله‌های سنگی در نقطه ای از سنگ چین دوایری را بریده و به کف یخچال که مخزن یخ است راه دارد.
این یخچال مخروطی شکل دارای دو درگاه نعلی مانند در روبروی همدیگر می‌باشد که دو قطعه زمین در مجاور درگاه‌ها به نام خدرو که یک متر عمق دارند گسترده است.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

کاخ سرهنگ آباد

در استان اصفهان و در شرق شهرستان اردستان و در فاصله سی و سه کیلومتری زواره زیباترین کاخ تاریخی کویری با عنوان مجموعه کاخ سرهنگ آباد در سال هزار و دویست و نود و نه هجری قمری توسط مصطفی قلی خان سهام السطنه عرب عامری برای شکار و پذیرایی از میهمانان ویژه قاجاری در دوره ناصرالدین شاه در دهستان سفلا بخش زواره از توابع شهرستان اردستان ساخته شده تا مهمانان پس از گذشتن از منطقه‌ای کویری و هوایی گرم در منطقه‌ای ییلاق نشین سرهنگ‌آباد خاطرات خوشی را برای خود رقم بزنند.
این کاخ دارای سقف‌های چوبی و تزئینات سنگی شبیه به آنچه در عالی‌قاپو و چهل‌ستون مشاهده می‌شود، است و به‌رغم این که به‌عنوان کوشک و شکارگاه به فرمان سهام‌السلطنه بنا شده، ولی هیچگاه مورد استفاده او قرار نگرفت.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

مسجد پامنار زواره ( منار زواره )

یکی از این شاهکارهای دوران ساسانیان مسجد پامنار زواره ( منار زواره ) می‌باشدکه امروزه به یکی از جذابیت‌های این شهرستان اردستان از توابع استان اصفهان تبدیل شده است.
منار مسجد پامنار زواره بیست و چهار متر ارتفاع دارد و در تاریخ چهارصد و شصت و یک هجری قمری بنا شده که بر همین اساس این منار دومین منار تاریخ‌دار (دارای کتیبه تاریخی) کشور به شمار می‌آید.
مسجد پامنار زواره در قرن پنجم هجری توسط ابوعبدالله محمد ابن ابراهیم که در آن تاریخ دهداری زواره را بر عهده داشته ساخته شده است.
این مسجد در عهد مغول‌ها احداث شد و دارای هفت محراب می‌باشدکه یکی از محراب‌ها به سمت بیت‌المقدس و شش محراب دیگر به سمت مکه طراحی شده‌اند که در اوایل انقلاب محرابی که به سوی بیت‌المقدس ساخته شده بود تخریب شد و به جای آن یک سالن بزرگ برای اجتماع مردم در مسجد ساخته شد.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

مسجد جامع زواره

مسجد جامع زواره همانند مسجد جامع شهر اردستان در استان اصفهان قدمت بسیار زیادی دارد. تاریخ ساخت این مسجد به عصر سلجوقیان باز می‌گردد. در این مسجد، بنای گنبدی شکل اردستان را سرمشق قرار دادند اما چون در ظرف این مدت نمونه تازه ای از مسجد پیدا شده بود به همین دلیل مسجد جامع زواره به مسجدی چهار ایوانی تبدیل شد و مسجد اردستان که هنوز نو اما اسلوبش بر خلاف معمول زمان بود به سبک آن روز تغییر شکل یافت و به پیروی از مسجد زواره از سال پانصد و پنجاه و سه تا پانصد و پنجاه و پنج هجری قمری به مسجد چهار ایوانی تغیید شکل یافت.
کتیبه ای که تاریخ مسجد جامع زواره را مشخص می‌کند بر خلاف معمول در قسمت فوقانی نماهای اطراف صحن مسجد قرار گرفته است. کتیبه مزبور که شباهت تمام به کتیبه‌های قرون پنجم و ششم هجری قمری از دوره سلجوقیان دارد، با کمال تاسف از غالب کلمات آن جز دسته یا نوک بعضی حروف و سرکش‌ها چیز دیگری نمایان نیست، بر دیوار جانب شرقی ایوان جنوبی نوشته شده است.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

قلعه سنگ بست

قلعه سنگ بست از نمادهای تاریخی زواره می‌باشد که در بافت تاریخی شهر اردستان از توابع استان اصفهان واقع شده است. این قلعه از بزرگترین و مستحکم‌ترین قلعه‌های کشور پس از قلعه الموت رودبار قزوین می‌باشد که در قرن پنجم هجری قمری به دست ابوعلی دهدار زواره‌ای ساخته شده است.
این قلعه در قرن پنجم هجری قمری به دست ابوعلی دهدار زواره‌ای در زمینی به وسعت هزار و پانصد مترمربع در دوره سلجوقیان و در دو طبقه ساخته شده است.
شلعه سنگ بست شامل اسطبل، انبار، قسمت‌های مسکونی، قراولخانه و برج‌های دیدبانی می‌باشدکه ارتفاع آن حدود دوازده متر بوده و خشت خام، گل وخاک از عناصر بنیادین به کار رفته در این بنا است و در قسمت زیرین آن نیز از سنگ استفاده شده است.
این قلعه به صورت مکعبی بساخته شده و در زوایای آن چهار برج استوانه‌ای شکل مشاهده می‌شود و برفراز آن جایگاه دیده بانی بوده که نیروها دورتادور حصار شهر را تحت مراقبت و کنترل داشته‌اند و فضای درونی این قلعه در دو طبقه به صورت چهار صفه‌ای می‌باشد که در حال حاضر قسمت‌هایی از طبقات آن ویران شده است.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

بازار تاریخی زواره

بازار تاریخی زواره در شهرستان اردستان از توابع استان اصفهان دارای زیبایی‌های به خصوصی می‌باشد که به و در گذشته دو کاروانسرا داشته که یکی از آن‌ها امروزه ویران شده و دیگری جای خود را به خیابان جدیدی به نام امامزاده یحیی (ع) داده است.
در انتهای بازار زواره حسینیه‌های سر باز و سرپوشیده قرار دارند. حسینیه بزرگ زواره متعلق به دوران صفویه می‌باشد که در زمان قاجاریه یک طبقه دیگر روی آن اضافه شده است.
در قسمت شرقی بازار زواره گنبدی آجری روی بقعه‌ای هشت‌ضلعی قرار گرفته که مقبره ابونصر احمد، بانی مسجد زواره بوده و به گنبد سبز معروف است.
زواره، شهری کوچک در حاشیه جنوبی دشت کویر ایران می‌باشد که در فاصله صد و بیست کیلومتری اصفهان قرار دارد.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]

روستای فسخود

روستای فسخود قسمتی از دهستان علیا یکی از توابع شهرستان اردستان از توابع استان اصفهان می‌باشد مرحوم دهخدا در لغتنامه اش در رابطه با دهستان علیا و روستای فسخود اینچنین نوشته است: "علیا یکی از دهستان‌های چهارگانه شهرستان اردستان می‌باشد که در خاور این شهرستان واقع شده و حدود و مشخصات آن به شرح زیر است:
حدود: از شمال به دهستان گرمسیر، از جنوب به دهستان برزاوند و بخش کوهپایهٔ شهرستان اصفهان، از خاور به دهستان پائین، از باختر به شهرستان کاشان. وضع طبیعی: در مرکز این دهستان دو رشته ارتفاع مجزا بنام کوه "جقند" و کوه "لاسیب" قرار دارد، که راه اردستان به اصفهان از وسط این دو ارتفاع میگذرد و دیگر رشته ارتفاع کوه "شورغستان" که از جنوب خاور بطرف شمال باختر ادامه دارد (که خطالرأس این رشته ارتفاع حد طبیعی دهستان علیا را با بخش کوهپایه مشخص مینماید). ضمناً راه فرعی اردستان به اصفهان از گردنه ٔ شورغستان در رشته ارتفاع نامبرده عبور میکند.
[rating-type-4]
{likes} {dislikes}
[/rating-type-4]